DUPROTON

Netwerk van Nederlandse protonentherapiecentra

DUPROTON (Dutch Proton Therapy Network) brengt kennis en data over protonentherapie samen voor radiotherapeut-oncologen, andere medisch specialisten en onderzoekers. Zo werken we gezamenlijk aan de verdere ontwikkeling en optimalisatie van protonentherapie én aan passende en gelijke zorg voor iedere patiënt.

Bent u als patiënt op zoek naar informatie over protonentherapie en de mogelijkheden, lees dan verder op een van de websites van HollandPTC, Maastro of UMCG protonentherapiecentrum.

Meer over DUPROTON

Protonentherapie in Nederland

Sinds 2018 is protonentherapie in Nederland beschikbaar voor patiënten. Daarvoor was dit geen optie, of moesten patiënten uitwijken naar buitenlandse protonencentra. Wat startte met 8 indicaties, is inmiddels uitgegroeid tot de behandeling van 10 tumortypen. Voor neuro-oncologische tumoren, oogmelanoom, chordomen, chondrosarcomen en tumoren bij kinderen is protonentherapie een standaardindicatie, wat betekent dat de behandeling standaard onder de verzekerde zorg valt.

Voor de overige indicaties wordt een zogeheten planvergelijking gemaakt, waarbij een fotonenplan naast een protonenplan wordt gelegd. Deze vergelijking is gebaseerd op gepubliceerde en gevalideerde Normal Tissue Complication Probability (NTCP)-modellen. Blijkt hieruit dat bestraling met protonen een klinisch significant lagere kans op bijwerkingen geeft, dan komt de patiënt in aanmerking voor protonentherapie. De planvergelijking verschilt per indicatie en is gebaseerd op het bijbehorende Landelijk Indicatie Protocol Protonentherapie (LIPP), dat is opgesteld door specialisten van de Nederlandse Vereniging voor Radiotherapie en Oncologie (NVRO).

Meer informatie over Landelijk Indicatie Protocollen Protonentherapie (LIPP) 

Overzicht van alle indicaties

De Nederlandse protonentherapie centra

Wat is protonentherapie?

Het doel van radiotherapie is het bereiken van optimale tumorcontrole bij minimale blootstelling van omliggend gezond weefsel. Bij conventionele fotonenbestraling neemt de dosis na de piekdosis exponentieel af met toenemende diepte, waardoor ook weefsel distaal van het doelvolume en in het traject van de bundel een aanzienlijke dosis ontvangt.

Protonen zijn geladen deeltjes die hun energie voornamelijk afgeven aan het einde van hun baan, in de zogeheten Bragg-piek. De positie van deze piek wordt bepaald door de initiële energie van de bundel en kan daardoor nauwkeurig worden afgestemd op de diepte van het doelvolume. Distaal van de Bragg-piek is de dosis vrijwel nihil, en ook de integrale dosis in het omliggende weefsel is lager dan bij fotonen. Hierdoor is een conformere dosisverdeling mogelijk en kan de dosis op nabijgelegen risico-organen worden gereduceerd.

De potentiële meerwaarde van protonentherapie ligt dan ook niet in dosisescalatie van de tumor, maar in het sparen van gezond weefsel bij een gelijkwaardige dosis in het doelvolume. Bij geselecteerde patiënten kan dit naar verwachting leiden tot een lager risico op acute en late bijwerkingen, zoals orgaantoxiciteit en stralingsgeïnduceerde secundaire maligniteiten.